Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC)

Założona

3 grudnia 2011

Członkostwo

32 państwa członkowskie: Antigua i Barbuda, Argentyna, Bahamy, Barbados, Belize, Boliwia, Chile, Kolumbia, Kostaryka, Kuba, Republika Dominikańska, Dominika, Ekwador, Salwador, Grenada, Gwatemala, Kooperacyjna Republika Gujany, Haiti, Honduras, Jamajka, Meksyk, Nikaragua, Panama, Paragwaj, Peru, Santa Lucia, Federacja Saint Kitts i Nevis, Saint Vincent i Grenadyny, Surinam, Trynidad i Tobago, Urugwaj, Wenezuela.

Kontekst

Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC) jest regionalnym blokiem 33 państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Została utworzona na szczycie jedności, na który składał się 21. szczyt Grupy z Rio oraz 2. szczyt Ameryki Łacińskiej i Karaibów w sprawie integracji i rozwoju (CALC), który odbył się na Riwierze Majów w Meksyku w dniu 23 lutego 2010 r. Celem organizacji jest zjednoczenie wszystkich państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Celem organizacji jest zjednoczenie wszystkich państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów w celu wzmocnienia politycznej, społecznej i kulturalnej integracji regionu, poprawy jakości życia, pobudzenia wzrostu gospodarczego i zwiększenia dobrobytu wszystkich jego mieszkańców. CELAC jest następcą Grupy z Rio i CALC.

Ramy organizacji

Oficjalnymi organami organizacji są: Szczyt Szefów Państw i Rządów, Spotkanie Ministrów Spraw Zagranicznych, Prezydencja Pro-Tempore, Spotkania Specjalistyczne oraz Trojka.

Szczyt Szefów Państw i Rządów obraduje w kraju sprawującym Prezydencję Pro Tempore. Organ ten jest odpowiedzialny za wyznaczenie kolejnego państwa, które będzie sprawowało Prezydencję Pro Tempore i będzie gospodarzem kolejnego spotkania; przyjmowanie procedur i strategii, które mają kierować relacjami z krajami spoza CELAC oraz innymi organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi; zatwierdzanie modyfikacji procedur; ustanawianie planów działania; promowanie udziału obywateli w organizacji.

Spotkanie Ministrów Spraw Zagranicznych zbiera się dwa razy w roku lub częściej, jeśli zajdzie taka potrzeba. Do jego zadań należy promowanie dialogu politycznego, monitorowanie procesu jedności i integracji regionu, przyjmowanie rezolucji i oświadczeń w celu wykonania decyzji Szczytu Szefów Państw i Rządów, synchronizowanie wspólnego stanowiska państw członkowskich, ocena i obserwacja realizacji planów działania, zatwierdzanie projektów i programów, które mają być przedstawione na Szczycie Szefów Państw i Rządów oraz tworzenie i przydzielanie zadań grupom roboczym.

Prezydencja Pro Tempore sprawowana jest przez okres jednego roku. Jednak podczas szczytu w 2013 r. szefowie państw i rządów zdecydują o zmianie długości kadencji. Do głównych obowiązków Prezydencji należy organizowanie i przewodniczenie Szczytowi Szefów Państw i Rządów oraz spotkaniom Ministrów Spraw Zagranicznych i Koordynatorów Krajowych; wykonywanie decyzji podjętych na Szczytach i spotkaniach; monitorowanie porozumień osiągniętych na spotkaniach; przedkładanie do rozpatrzenia dwuletniego programu prac CELAC; formułowanie dokumentów roboczych; sporządzanie protokołów; organizowanie działań; tworzenie i przedstawianie sprawozdań rocznych; kontynuowanie dziedzictwa wspólnotowego, a także dziedzictwa Grupy z Rio i CALC.

Spotkanie Koordynatorów Krajowych odbywa się w kraju sprawującym Prezydencję Pro Tempore, chyba że państwa postanowią inaczej. Spotkania koordynują dialog i konsensus polityczny na poziomie krajowym; ułatwiają integrację regionalną; monitorują współpracę przy projektach w ramach organizacji; organizują, koordynują i obserwują Grupy Robocze; funkcjonują jako organ przygotowawczy do spotkań Ministrów Spraw Zagranicznych; raportują Ministrom wyniki prac Grup Roboczych.

Koordynatorzy Krajowi służą jako łącznik między państwami członkowskimi a Sekretariatem Pro Tempore poprzez koordynację i bezpośredni monitoring tematów dyskusji, a spotykają się dwa razy w roku przed Spotkaniem Ministrów Spraw Zagranicznych. Każdy kraj ma przydzielonego jednego Koordynatora Krajowego.

Specjalistyczne Spotkania mają na celu poruszanie kwestii, które pomagają promować jedność w ramach CELAC, jak również zajmują się integracją i współpracą regionalną w sprawach istotnych dla organizacji. Prezydencja Pro Tempore zwołuje spotkania, a ich wyniki są przekazywane na Spotkanie Koordynatorów Krajowych, którzy przedstawiają je na spotkaniu Ministrów Spraw Zagranicznych.

Trójka zapewnia wsparcie Prezydencji Pro Tempore i składa się z państwa aktualnie sprawującego Prezydencję, z państwa poprzednio sprawującego tę funkcję oraz z państwa przejmującego tytuł.

Stanowisko Organizacji w sprawie terroryzmu

Podczas inauguracji CELAC, w dniu 3 grudnia 2011 r., szefowie państw i rządów Ameryki Łacińskiej i Karaibów podkreślili swoją dezaprobatę dla wszelkich aktów terroryzmu i powtórzyli zobowiązanie do walki z terroryzmem w poszanowaniu prawa międzynarodowego, międzynarodowych zasad ochrony praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego. Szefowie państw i rządów obiecali wzmocnić swoje ustawodawstwo krajowe i współpracować z partnerami międzynarodowymi w celu zapobiegania aktom terroryzmu. Ponadto zobowiązali się do podjęcia niezbędnych działań w celu zapobiegania, penalizacji i eliminacji finansowania terroryzmu oraz odmowy bezpiecznego schronienia tym, którzy uczestniczą w takich działaniach.

Głowy państw i rządów podkreśliły swoje zaangażowanie w globalną strategię Narodów Zjednoczonych przeciwko terroryzmowi. Potępili osobę odpowiedzialną za atak terrorystyczny w październiku 1976 r. na samolot Cubana de Avicion i wezwali do postawienia tej osoby przed sądem.

Głowy państw i rządów zachęciły wszystkie państwa, aby stały się stronami wszystkich porozumień i protokołów dotyczących terroryzmu.

Wyraziły pragnienie stworzenia w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych mechanizmu, który zapewni pomoc ofiarom aktów terrorystycznych.

Stanowisko Organizacji w sprawie eliminacji broni jądrowej

W czasie inauguracji CELAC, 3 grudnia 2011 r., szefowie państw i rządów Ameryki Łacińskiej i Karaibów wyrazili zaniepokojenie zagrożeniem, jakie stanowi dla ludzkości istnienie broni jądrowej oraz groźba lub możliwość jej użycia. Ponownie podkreślili pilną potrzebę całkowitego i weryfikowalnego rozbrojenia jądrowego, jak również nierozprzestrzeniania broni jądrowej.

Głowy państw i rządów wyrazili dumę z faktu, że dzięki Traktatowi o zakazie broni jądrowej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach (traktat z Tlatelolco) są strefą wolną od broni jądrowej. W związku z tym wezwali państwa dysponujące bronią jądrową do wycofania wszystkich zastrzeżeń do protokołów do tego traktatu.

Głowy państw i rządów zwróciły się o pełne i zrównoważone wypełnienie postanowień Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT). Potwierdzili swoje zobowiązanie do stosowania kompleksowych zabezpieczeń MAEA i zachęcili wszystkie państwa do tego samego

Zalecili wszystkim państwom posiadającym broń jądrową przyspieszenie procesu rozbrojenia jądrowego. Zalecili również, aby państwa, które nie ratyfikowały lub nie podpisały Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT), przyspieszyły ten proces, tak aby traktat ten mógł wejść w życie. Ponadto szefowie państw i rządów wezwali do rozpoczęcia negocjacji w sprawie traktatu o zakazie produkcji materiałów rozszczepialnych.

Podkreślili znaczenie dalszego opracowywania propozycji w celu osiągnięcia całkowitej eliminacji broni jądrowej.

Głowy państw i szefowie rządów wyrazili pragnienie wypracowania wspólnego stanowiska w kwestiach związanych z nierozprzestrzenianiem broni jądrowej, rozbrojeniem i pokojowym wykorzystaniem energii jądrowej, tak aby można je było przedstawić na konferencji przeglądowej NPT w 2015 r., a także na posiedzeniach komitetu przygotowawczego w 2012, 2013 i 2014 r.

Wyrazili swoje zaangażowanie w zwołanie konferencji międzynarodowej, której celem będzie ustanowienie programu prowadzącego do całkowitej likwidacji broni jądrowej w określonych ramach czasowych. Program ten zakaże opracowywania, produkcji, osiągania, testowania, składowania, przekazywania, stosowania lub groźby stosowania broni jądrowej, a także będzie wymagał jej całkowitego zniszczenia.

Głowa państwa i szef rządu wyrazili wdzięczność Brazylijsko-Argentyńskiej Agencji ds. Rozliczania i Kontroli Materiałów Jądrowych (ABACC) za ich wkład w dziedzinie nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia. Potwierdzili swoje zadowolenie z decyzji Grupy Dostawców Jądrowych (NSG) o uznaniu umowy czterostronnej za alternatywę dla protokołów dodatkowych.

Rozwój

2020

14 stycznia Brazylia zawiesiła swoje członkostwo, argumentując, że organizacja ta stanowi platformę dla państw autorytarnych.

W styczniu Meksyk przejął od Boliwii przewodnictwo pro tempore w CELAC.

2019

14 stycznia Wielonarodowe Państwo Boliwia przejęło od Kuby przewodnictwo pro tempore w CELAC.

25 stycznia w Belize City odbyły się 3. warsztaty UE-CELAC na temat bezpieczeństwa obywateli. Uczestnicy omówili najlepsze praktyki w zakresie współpracy policji i kontroli granicznej, dochodzeń kryminalnych i wymiany informacji wywiadowczych.

2018

22 stycznia w Santiago w Chile odbyło się 2. forum Chiny-CELAC. Uczestnicy stwierdzili, że ich celem jest wzmocnienie globalizacji gospodarczej i partnerstwo w zwalczaniu handlu narkotykami i cyberprzestępczości. Członkowie CELAC jednogłośnie potwierdzili również swoje poparcie dla chińskiej Inicjatywy Pasa i Drogi (BRI).

W dniach 21-22 czerwca w Sofii (Bułgaria) odbyło się 20. spotkanie UE-CELAC w ramach mechanizmu koordynacji i współpracy w zakresie narkotyków. Uczestnicy omówili najlepsze praktyki i strategie krajowe związane z przeciwdziałaniem handlowi narkotykami, a szczególny nacisk położyli na zapobieganie dystrybucji narkotyków na tzw. rynkach “darknetowych”.

W dniach 16-17 lipca w Brukseli (Belgia) odbyło się 2. spotkanie ministrów spraw zagranicznych UE-CELAC. Uczestnicy przyjęli deklarację, w której wyrazili poparcie dla paryskiego porozumienia klimatycznego, omówili wyzwania dla Agendy 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz wezwali do wzmocnienia wielostronnej współpracy na całym świecie.

7 sierpnia CELAC wydała specjalny komunikat potępiający zamach na prezydenta Wenezueli Nicolasa Maduro, do którego doszło 4 sierpnia w Caracas w Wenezueli. W oświadczeniu podkreślono proklamację, podpisaną na drugim szczycie CELAC w 2014 r., ogłaszającą Amerykę Łacińską “Strefą Pokoju” i potępiono to, co nazwano działaniami terrorystycznymi przeciwko Wenezueli.

2017

25 stycznia państwa członkowskie CELAC spotkały się w Punta Cana na Dominikanie na swoim piątym szczycie. Porozumienie podkreśliło stosunki amerykańsko-kubańskie, położyło nacisk na multilateralizm i odrzuciło stosowanie przymusowych polityk gospodarczych.

2 maja Salwador wygłosił oświadczenie w imieniu CELAC na Pierwszym Spotkaniu Komitetu Przygotowawczego Konferencji Rewizyjnej 2020 do Układu o Nierozprzestrzenianiu Broni Nuklearnej. W oświadczeniu podkreślono humanitarny wpływ broni jądrowej, potrzebę prawnie wiążącego instrumentu na rzecz zniesienia broni jądrowej oraz znaczenie wejścia w życie CTBT.

2016

27 stycznia w Ekwadorze zakończył się czwarty szczyt CELAC. Podczas szczytu skupiono się na takich tematach, jak wirus Zika i obecny kryzys gospodarczy.

7 października Republika Dominikańska wygłosiła oświadczenie w imieniu CELAC w Pierwszym Komitecie Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Oświadczenie dotyczyło potrzeby opracowania propozycji stworzenia konkretnych środków prawnych niezbędnych do utrzymania świata wolnego od broni jądrowej.

2015

29 stycznia w San Jose na Kostaryce zakończyła się konferencja CELAC 2015. Główne tematy obejmowały amerykańskie embargo przeciwko Kubie i włączenie Puerto Rico do przyszłorocznego szczytu. CELAC wydała również Deklarację z Belén, która potwierdziła ich zaangażowanie w całkowite rozbrojenie nuklearne oraz w Traktat z Tlatelolco i OPANAL.

27 kwietnia ambasador Xavier Lasso Mendoza z Ekwadoru wygłosił w imieniu CELAC oświadczenie na Konferencję Przeglądową NPT 2015, potwierdzając stanowisko CELAC w sprawie rozbrojenia nuklearnego i wzywając do stworzenia “prawnie wiążącego instrumentu zakazu i eliminacji broni jądrowej.”

30 września Ekwador wygłosił oświadczenie w imieniu CELAC na specjalnym posiedzeniu Zgromadzenia Ogólnego ONZ z okazji Międzynarodowego Dnia Całkowitej Eliminacji Broni Nuklearnej. Z zadowoleniem przyjęli decyzję ONZ o zorganizowaniu konferencji wysokiego szczebla “nie później niż w 2018 r. w celu określenia środków i działań mających na celu wyeliminowanie broni jądrowej w jak najkrótszym czasie.”

12 października Ekwador wydał oświadczenie w imieniu CELAC na forum Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Wezwano do “wielostronnych, dyplomatycznych” negocjacji w celu stworzenia nowego “instrumentu” do całkowitej eliminacji broni jądrowej. Pochwalili również Strefy Wolne od Broni Nuklearnej jako doskonałą metodę zwiększenia bezpieczeństwa i pokoju na świecie.

2014

28 stycznia w Hawanie na Kubie odbył się szczyt CELAC. Wielu spekulowało, że przebieg szczytu wskazuje na to, że region oddala się od Stanów Zjednoczonych. Po szczycie, wszystkie 33 narody CELAC przyjęły przełomowe porozumienie czyniące region “strefą pokoju”. Porozumienie podkreśla Traktat z Tlatelolco i jedność regionu.

2013

28 stycznia, drugi szczyt CELAC odbył się w Santiago, Chile, gdzie przewodnictwo zostało przekazane przez Sebastiana Pinerę Kubie Raulowi Castro. Szczyt zakończył się wspólną deklaracją i planem działania, który zawierał cele zrównoważonego rozwoju, integracji i koordynacji. Następny doroczny szczyt odbędzie się w Hawanie.

Spotkanie poprzedził pierwszy szczyt CELAC z UE. Szczyt skupił się na współpracy w dziedzinie handlu i wzajemnych inwestycji. UE wyraziła później opinię, że CELAC będzie “odpowiednikiem UE w procesie partnerstwa międzyregionalnego”.

7 lutego 2013 r. szefowie państw CELAC (będącej również stroną Traktatu z Tlatelolco) nalegali na rozbrojenie i zobowiązali się do kontynuowania swojego zaangażowania na rzecz świata wolnego od broni jądrowej na spotkaniu wysokiego szczebla Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w sprawie rozbrojenia jądrowego 26 września 2013 r. w Nowym Jorku.

1 kwietnia, kubańska delegacja reprezentująca CELAC złożyła oświadczenie na sesji Komisji Rozbrojeniowej ONZ w 2013 roku. Rozbrojenia ONZ w 2013 r. Potwierdziła zaangażowanie CELAC w rozbrojenie i zachęciła do tworzenia i zachowania stref wolnych od broni jądrowej.

10 września, na spotkaniu w Hawanie na Kubie, CELAC wezwała do natychmiastowego rozwiązania kryzysu w Syrii. CELAC potępił użycie broni chemicznej, podkreślając jednocześnie, że wszelkie działania podejmowane w Syrii muszą być podejmowane przez Radę Bezpieczeństwa ONZ zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych.

2012

2 kwietnia Octavio Errazuriz, przedstawiciel Chile, wystąpił w imieniu CELAC przed Komisją Rozbrojeniową ONZ, ogłaszając, że Ameryka Łacińska stała się pierwszą gęsto zaludnioną strefą wolną od broni jądrowej i wzywając państwa posiadające broń jądrową do wycofania wszystkich zastrzeżeń do Traktatu z Tlatelolco. Ponadto CELAC potwierdziła prawo państw do rozwijania pokojowego wykorzystania energii jądrowej i wezwała wszystkie państwa Załącznika II, które jeszcze nie ratyfikowały Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT), aby to uczyniły.

2011

3 grudnia przywódcy 33 państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów spotkali się w Caracas, aby zainaugurować nowy blok regionalny, Wspólnotę Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC) .Nowy sojusz bardzo przypomina Organizację Państw Amerykańskich (OAS), z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych i Kanady. Podczas gdy gospodarz szczytu, prezydent Wenezueli Hugo Chavez, jest bardzo krytyczny wobec OAS i dominacji Stanów Zjednoczonych w ramach OAS, inni przywódcy CELAC uważają, że nowy blok nie powinien zastąpić OAS. Postrzegają oni CELAC jako forum dla regionalnych dyskusji i współpracy. Uczestnicy szczytu odnieśli się do swoich obaw związanych z kryzysami gospodarczymi, handlem narkotykami i zmianami klimatycznymi. Ponadto, zgodzili się sprzeciwić amerykańskiemu embargu handlowemu wobec Kuby.

Członkowie zatwierdzili plan działania, znany jako Deklaracja z Caracas, obejmujący różne tematy podobne do tych, które są w OPA. Przywódcy nie byli jednak w stanie osiągnąć konsensusu w sprawie procesu podejmowania decyzji w ramach organizacji. Obecnie jest on oparty na konsensusie. Prezydent Chile, Sebastian Pinera, objął przewodnictwo w rotacyjnej prezydencji.n Pinera, objął przewodnictwo w rotacyjnej prezydencji.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *